Yas tutan birine ne söylemeli (ve neden kaçınmalı)

Yakınımız sevdiği birini kaybettiğinde çoğumuz ne diyeceğimizi bilemeyiz. Yanlış yapma korkusuyla bazen hiçbir şey söylemeyiz; oysa o sessizlik, her sakarlıktan daha çok acıtır.

İyi gelenler

• Vefat edenin adını anmak. “Babanı çok özleyeceğim” demek, kuru bir “üzüldüm”den çok daha fazla teselli eder.
• Somut yardım önermek. “Bir şeye ihtiyacın olursa ara” yerine “yarın size yemek getiriyorum” ya da “çocukları okuldan ben alırım” deyin.
• Düzeltmeden dinlemek. Ağlıyorsa bırakın ağlasın. Aynı hikâyeyi on kez anlatması gerekiyorsa on kez dinleyin.
• Haftalar sonra yeniden sormak. Yas cenazeyle bitmez; yalnızlık asıl ondan sonra gelir.

Kaçınılması gerekenler

• “Nasıl hissettiğini biliyorum.” Her yas farklıdır; varsaymak yerine sormak daha iyidir.
• “Artık acı çekmiyor”, “daha iyi bir yerde”. Kimini teselli eder, kimini incitir; ancak inançlarını biliyorsanız söyleyin.
• “Güçlü olmalısın.” Kimse bir şey olmak zorunda değil. Ağlamak zayıflık değildir.
• “En azından…” Böyle başlayan her cümle, teselli etmek yerine acıyı küçümser.

Davranışlar da konuşur

Kısa bir mesaj, birkaç çiçek, anma sayfasında bir mum yakmak, elinde bir tencere yemekle kapıya gelmek… Gerçek destek söylevle değil, varlıkla gösterilir. Uzaktaysanız, anma sayfasına bırakacağınız içten bir mesaj, sevdiği insanın başkaları için de önemli olduğunu ona hissettirir.